Ruth Mattel – twórczyni lalki Barbie: historia polsko-amerykańskich korzeni.

2

Ruth Handler, urodzona jako Ruth Marianna Mosko 4 listopada 1916 roku w Denver w stanie Kolorado, była wizjonerką w świecie zabawek i współzałożycielką potęgi firmy Mattel. Jej innowacyjne podejście do projektowania zabawek, w tym stworzenie lalki Barbie na cześć swojej córki Barbary, zrewolucjonizowało branżę i wpłynęło na pokolenia dzieci na całym świecie. Zmarła 27 kwietnia 2002 roku w Los Angeles w Kalifornii, w wieku 85 lat, pozostawiając po sobie dziedzictwo, które wciąż kształtuje wyobraźnię dzieci i dorosłych.

W 2023 roku jej postać została przypomniana szerokiej publiczności dzięki filmowi kinowemu „Barbie”, w którym w rolę Ruth Handler wcieliła się aktorka Rhea Perlman. Jej życie, naznaczone przedsiębiorczością, determinacją i osobistymi wyzwaniami, stanowi inspirujący przykład wpływu, jaki jedna osoba może mieć na świat.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na kwiecień 2002 roku miała 85 lat.
• Żona/Mąż: Elliot Handler
• Dzieci: Barbara i Kenneth
• Zawód: Przedsiębiorczyni, współzałożycielka firmy Mattel
• Główne osiągnięcie: Stworzenie lalki Barbie

Pochodzenie i wczesne lata życia

Ruth Marianna Mosko przyszła na świat 4 listopada 1916 roku w Denver, Kolorado. Jej rodzice, Jakub i Ida Moskowicz, byli polskimi imigrantami pochodzenia żydowskiego. Ruth była najmłodszym z dziesięciorga dzieci. Ze względu na trudną sytuację rodzinną, wczesne lata spędziła pod opieką swojej starszej siostry, co z pewnością wpłynęło na kształtowanie jej charakteru i poczucia odpowiedzialności.

Kluczowe daty i wydarzenia

Data urodzenia Ruth Handler to 4 listopada 1916 roku. Zmarła 27 kwietnia 2002 roku w Los Angeles, w wieku 85 lat. W 2023 roku jej postać została przypomniana szerokiej publiczności dzięki filmowi kinowemu „Barbie”, w którym w rolę Ruth Handler wcieliła się aktorka Rhea Perlman. Choć zmarła w 2002 roku, jej wpływ na kulturę i branżę zabawkarską pozostaje żywy.

Rodzina i życie prywatne

Wczesne doświadczenia i małżeństwo

W wieku zaledwie sześciu miesięcy Ruth została oddana na wychowanie starszej siostrze Sarah, u której mieszkała aż do 19. roku życia. Aktywnie pomagała w prowadzeniu apteki, zdobywając pierwsze doświadczenia w zarządzaniu i obsłudze klienta. Swoją wielką miłość, Izzy’ego Handlera, poznała w 1932 roku. Para pobrała się sześć lat później, w 1938 roku. Po przeprowadzce do Kalifornii Ruth wpłynęła na zmianę wizerunku męża, zachęcając go, by zaczął używać swojego drugiego imienia, Elliot, pod którym później stał się znany jako współtwórca potęgi Mattel. Ich wspólna droga biznesowa i prywatna była ściśle spleciona.

Dzieci jako inspiracja dla lalki Barbie i Kena

Ruth Handler miała dwoje dzieci, które stały się kluczową inspiracją dla najsłynniejszych zabawek świata. Córka Barbara zainspirowała powstanie lalki Barbie (1959), a syn Kenneth stał się pierwowzorem dla lalki Ken (1961). Ta rodzinna więź i obserwacja zabaw dzieci stały się fundamentem dla stworzenia produktów, które zrewolucjonizowały rynek zabawek i na stałe wpisały się w globalną popkulturę. Barbie i Ken, jako para, ale także jako indywidualne postacie, odzwierciedlały marzenia i aspiracje pokoleń.

Kariera zawodowa i biznesowa

Początki kariery i założenie Mattel

Swoją drogę zawodową Ruth Handler zaczynała w Paramount Studio, gdzie podjęła pracę po przeprowadzce do Los Angeles w czasie przerwy wakacyjnej na drugim roku studiów. To doświadczenie dało jej pierwsze spojrzenie na świat produkcji i rozrywki. Wraz z mężem Elliotem oraz partnerem biznesowym Haroldem „Mattem” Matsonem, współzałożyła firmę Mattel. Nazwa przedsiębiorstwa powstała z połączenia nazwiska Matsona i imienia Elliota, tworząc zgraną całość. Początkowo firma zajmowała się produkcją ram do obrazów, ale wizja Ruth Handler szybko skierowała ją w innym kierunku.

Trzy dekady na czele firmy i narodziny Barbie

Ruth Handler pełniła funkcję pierwszej prezes firmy Mattel przez trzy dekady, od 1945 do 1975 roku. W tym czasie przekształciła mały warsztat w globalnego giganta branży zabawkarskiej. Kluczowym momentem, który zdefiniował jej karierę, było wpadnięcie na pomysł lalki Barbie. Obserwując swoją córkę Barbarę, która bawiła się papierowymi lalkami, nadając im role dorosłych kobiet, Ruth dostrzegła lukę na rynku. Brakowało zabawek, które pozwalałyby dziewczynkom na odgrywanie ról dorosłych kobiet, zamiast tradycyjnych ról opiekunek czy matek.

Przełomowa podróż do Europy i stworzenie lalki Barbie

Przełomem w jej karierze była podróż do Europy w 1956 roku. Podczas tej wizyty, w Szwajcarii, Ruth Handler kupiła niemiecką lalkę Bild Lilli. Lalka ta, posiadająca kobiece kształty, stanowiła bezpośredni wzór dla projektu Barbie. Handler dostrzegła w niej możliwość stworzenia zabawki, która będzie promować aspiracje i marzenia młodych dziewcząt. Oficjalnie pierwsza lalka Barbie została zaprezentowana 9 marca 1959 roku podczas American International Toy Fair w Nowym Jorku. Zabawka kosztowała wówczas 3 dolary i szybko stała się najlepiej sprzedającą się zabawką na rynku.

Ruthton Corp. i nowy sukces

Po odejściu z Mattel, Ruth Handler zbudowała od podstaw firmę Ruthton Corp. Przedsiębiorstwo to zajęło się produkcją protez piersi „Nearly Me”. Ten nowy kierunek pozwolił jej na ponowny sukces rynkowy, tym razem w dziedzinie produktów medycznych, pomagając kobietom po mastektomii odzyskać poczucie własnej wartości. To przedsięwzięcie było głęboko osobiste i wynikało z jej własnych doświadczeń.

Osiągnięcia i nagrody

Uznanie w świecie biznesu i branży zabawkarskiej

Za swoje pionierskie osiągnięcia w biznesie, Ruth Handler została uhonorowana tytułem „Kobiety Roku w Biznesie” przez Los Angeles Times. Było to wyraz uznania dla jej roli jako kobiety zarządzającej wielką korporacją w czasach, gdy takie pozycje były rzadkością dla kobiet. Najwyższe wyróżnienie w branży zabawkarskiej spotkało ją w postaci wprowadzenia do Toy Industry Hall of Fame przez stowarzyszenie Toy Manufacturers of America. To prestiżowe uznanie podkreśla jej fundamentalny wkład w rozwój i kształtowanie rynku zabawek na przestrzeni dekad.

Zaangażowanie społeczne i nagroda Volunteer Achievement Award

Ruth Handler otrzymała również prestiżową nagrodę Volunteer Achievement Award od American Cancer Society. Nagroda ta była wyrazem uznania za jej działania na rzecz kobiet walczących z rakiem piersi. Jej zaangażowanie w tę sprawę wynikało z osobistych doświadczeń i chęci pomocy innym kobietom w trudnym okresie ich życia.

Filantropia i osobowość

Pomoc kobietom po mastektomii

Po przejściu mastektomii w 1970 roku, Ruth Handler poświęciła się pomaganiu innym kobietom. Zrozumiała potrzebę stworzenia realistycznych protez piersi, które miały przywracać im poczucie własnej wartości i kobiecości. Jej zaangażowanie w tworzenie produktów takich jak „Nearly Me” było wyrazem empatii i chęci wsparcia kobiet w trudnym procesie powrotu do zdrowia i życia po chorobie. Była to kontynuacja jej filozofii tworzenia produktów, które wzmacniają i inspirują.

Wsparcie dla Pierwszej Damy USA

Osobiste dopasowanie protezy „Nearly Me” dla Pierwszej Damy USA, Betty Ford, miało ogromne znaczenie dla nagłośnienia problemu raka piersi w przestrzeni publicznej. To wydarzenie przyczyniło się do zwiększenia świadomości społecznej na temat tej choroby i potrzeby wsparcia dla kobiet, które ją przeszły. Handler wykorzystała swoją pozycję i doświadczenie, aby zwrócić uwagę na ważną kwestię zdrowotną.

Filozofia zabawy i samooceny

Ruth Handler wierzyła, że zabawa lalkami z biustem jest kluczowa dla rozwoju samooceny dziewczynek. Uważała, że pozwala to młodym dziewczętom na eksplorowanie różnych ról i aspiracji, rozwijając ich wyobraźnię i poczucie własnej wartości. Tę samą filozofię stosowała później w biznesie medycznym, tworząc produkty, które miały przywracać poczucie godności i pewności siebie.

Zdrowie i wyzwania

Diagnoza raka piersi

W 1970 roku u Ruth Handler zdiagnozowano raka piersi. Choroba ta zmusiła ją do poddania się radykalnej mastektomii, co wiązało się z koniecznością czasowego wycofania się z aktywnego zarządzania firmą Mattel. Walka o zdrowie była dla niej ogromnym wyzwaniem, które wpłynęło nie tylko na jej życie osobiste, ale także zawodowe.

Wpływ choroby na życie zawodowe

Choroba nowotworowa miała bezpośredni wpływ na jej upadek zawodowy w firmie Mattel. Ruth przyznała później, że walka o zdrowie sprawiła, iż stała się „nieskoncentrowana” na sprawach biznesowych. Skupienie na leczeniu i powrocie do zdrowia wymagało ogromnego wysiłku, co naturalnie odbiło się na jej zaangażowaniu w codzienne zarządzanie firmą. Mimo to, jej duch walki i determinacja pozwoliły jej powrócić do aktywności zawodowej w innej formie.

Kontrowersje i skandale

Rezygnacja z funkcji prezesa Mattel

W 1975 roku Ruth Handler została zmuszona do rezygnacji z funkcji prezesa Mattel. Konieczność ta wynikała z dochodzenia prowadzonego przez SEC (Securities and Exchange Commission), które wykazało, że firma fałszowała dokumenty finansowe. To wydarzenie stanowiło mroczny rozdział w historii firmy i jej założycielki, rzucając cień na jej wcześniejsze sukcesy.

Oszustwa finansowe i kary

W 1978 roku Ruth Handler została ukarana grzywną w wysokości 57 000 dolarów. Stało się to po tym, jak przyznała się do winy w sprawie o oszustwa finansowe i fałszowanie raportów w Mattel. Została również skazana na 2500 godzin prac społecznych, po tym, jak nie wniosła sprzeciwu wobec zarzutów o oszustwa przed organami nadzorczymi. Te wydarzenia miały znaczący wpływ na jej reputację i karierę.

Kontrowersje wokół pierwowzoru Barbie

Pierwowzór Barbie, lalka Bild Lilli, budził kontrowersje ze względu na swoje pochodzenie. Była ona oparta na postaci z satyrycznego komiksu dla dorosłych i sprzedawana jako gadżet dla mężczyzn. Ta informacja rzuca nowe światło na genezę lalki Barbie i pokazuje, jak Ruth Handler potrafiła przekształcić produkt o wątpliwym przeznaczeniu w zabawkę dla dzieci, która promowała pozytywne wartości i aspiracje.

Ciekawostki

Oficjalne miejsce pochodzenia Barbie

Ruth Handler stworzyła dla lalki Barbie szczegółową biografię, nadając jej fikcyjne miejsce pochodzenia. Barbie pochodzi z miejscowości Willows w stanie Wisconsin. Ten element narracji pozwolił na stworzenie spójnego świata dla lalki i jej historii, co przyczyniło się do jej popularności i zaangażowania dzieci w zabawę.

125 profesji Barbie

W ciągu swojej kariery Ruth Handler „ubrała” Barbie w ponad 125 różnych profesji. Było to świadome działanie mające na celu promowanie idei, że kobiety mogą realizować się w dowolnym zawodzie i dążyć do spełnienia swoich marzeń. Od astronautki po lekarkę, Barbie odzwierciedlała zmieniające się role kobiet w społeczeństwie i inspirowała młode dziewczęta do odkrywania własnych możliwości.

Historia nazwy firmy Mattel

Jej mąż Elliot Handler przyznał po latach, że początkowo mieli trudności z wymyśleniem nazwy firmy, która zawierałaby imię Ruth. Ostatecznie, w procesie twórczym z udziałem Harolda Matsona, stanęło na nazwie „Mattel”, będącej połączeniem nazwiska Matsona i imienia Elliota. Ta decyzja pozwoliła na stworzenie silnej marki, która przetrwała próbę czasu i stała się synonimem jakości i innowacji w branży zabawkarskiej.

Najważniejsze wydarzenia z życia Ruth Handler

• 1916: Urodzenie Ruth Marianny Mosko w Denver, Kolorado.
• 1932: Poznanie przyszłego męża, Izzy’ego Handlera.
• 1938: Ślub z Izzym Handlerem.
• 1945: Współzałożenie firmy Mattel.
• 1956: Podróż do Europy i inspiracja lalką Bild Lilli.
• 1959: Oficjalna prezentacja lalki Barbie na American International Toy Fair.
• 1961: Stworzenie lalki Ken, zainspirowanej synem Kenneth’em.
• 1970: Diagnoza raka piersi i przejście mastektomii.
• 1975: Rezygnacja z funkcji prezesa Mattel w wyniku śledztwa SEC.
• 1978: Ukarana grzywną w sprawie o oszustwa finansowe.
• 2002: Śmierć Ruth Handler w wieku 85 lat.
• 2023: Przypomnienie postaci Ruth Handler w filmie kinowym „Barbie”.

Nagrody i wyróżnienia Ruth Handler

Warto wiedzieć: Ruth Handler wierzyła, że zabawa lalkami z biustem jest kluczowa dla samooceny dziewczynek, co później przeniosła na rozwój biznesu medycznego.

Podsumowując, Ruth Handler była pionierską postacią, która nie tylko stworzyła jedną z najsłynniejszych lalek w historii, ale także udowodniła, że determinacja i innowacyjność mogą pokonać wszelkie przeszkody, zarówno w biznesie, jak i w życiu osobistym. Jej dziedzictwo jako przedsiębiorczyni, innowatorki i osoby zaangażowanej społecznie nadal inspiruje i kształtuje świat zabawek.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Ruth_Handler