Peter Henry Fonda, urodzony 23 lutego 1940 roku w Nowym Jorku, był amerykańskim aktorem, reżyserem i scenarzystą, którego bogata i wpływowa kariera artystyczna trwała przez 62 lata. Jako syn legendy kina Henry’ego Fondy i brat ikony ekranu Jane Fondy, Peter Fonda na stałe zapisał się w historii amerykańskiego kina, stając się symbolem kontrkultury lat 60. i 70. XX wieku, zwłaszcza dzięki swojej przełomowej roli w kultowym filmie „Easy Rider”. Na [sierpień 2019] zmarł w wieku 79 lat w Los Angeles, po walce z rakiem płuc.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: 79 lat (w momencie śmierci)
- Żona/Mąż: Pierwsza żona Susan Jane Brewer (rozwód w 1974 r.)
- Dzieci: Córka Bridget Fonda (aktorka), syn Justin
- Zawód: Aktor, reżyser, scenarzysta
- Główne osiągnięcie: Ikoniczna rola w „Easy Rider” i nominacja do Oscara za scenariusz tego filmu; kolejna nominacja do Oscara za rolę w „Ulee’s Gold”
Podstawowe informacje o Peterze Fondzie
Peter Henry Fonda urodził się 23 lutego 1940 roku w LeRoy Hospital w Nowym Jorku. Był jedynym synem utytułowanego aktora Henry’ego Fondy i Frances Ford Seymour, znanej postaci towarzyskiej. Jego aktorska ścieżka rozpoczęła się w 1957 roku i trwała nieprzerwanie przez 62 lata, aż do jego śmierci w 2019 roku. Fonda zasłynął nie tylko jako aktor, ale także jako reżyser i scenarzysta, przyczyniając się do powstania wielu znaczących dzieł filmowych.
Zmarł 16 sierpnia 2019 roku w Los Angeles w wieku 79 lat. Bezpośrednią przyczyną śmierci była niewydolność oddechowa spowodowana zaawansowanym rakiem płuc. Jego odejście zakończyło karierę artystyczną, która wywarła znaczący wpływ na kino, zwłaszcza w kontekście kina niezależnego i ruchów kontrkulturowych.
Rodzina i życie prywatne Petera Fondy
Peter Fonda wywodził się z jednej z najbardziej wpływowych rodzin w historii Hollywood. Jego ojcem był legendarny Henry Fonda, a siostrą – wybitna aktorka i aktywistka Jane Fonda. Ta głęboko zakorzeniona w przemyśle filmowym spuścizna stanowiła ważny element jego tożsamości, zarówno źródło dumy, jak i wyzwań. Peter Fonda również sam został ojcem; jego córka, Bridget Fonda, kontynuuje rodzinne tradycje aktorskie.
Tragedia z dzieciństwa
Wczesne lata życia Petera Fondy naznaczone były głęboką tragedią. W wieku zaledwie 10 lat stracił matkę, Frances Ford Seymour, która popełniła samobójstwo w szpitalu psychiatrycznym. Przez pięć lat prawda o jej śmierci była przed nim ukrywana. Dopiero jako piętnastolatek dowiedział się o okolicznościach i miejscu jej odejścia. To traumatyczne doświadczenie miało niewątpliwy wpływ na jego dalsze życie i twórczość.
Pierwsze małżeństwo i dzieci
W 1961 roku Peter Fonda poślubił Susan Jane Brewer. Ich małżeństwo trwało 13 lat i zakończyło się rozwodem w 1974 roku. Z tego związku urodziło się dwoje dzieci: córka Bridget Fonda, która poszła w ślady rodziców i została aktorką, oraz syn Justin.
Kariera zawodowa Petera Fondy
Kariera Petera Fondy była niezwykle długa i zróżnicowana, obejmując występy aktorskie, reżyserię i pisanie scenariuszy. Od początków na scenie teatralnej, przez szybkie przejście do kina, aż po budowanie wizerunku nonkonformisty, Fonda konsekwentnie poszukiwał nowych form wyrazu artystycznego.
Debiut sceniczny i nagrody teatralne
Swoją karierę artystyczną Peter Fonda rozpoczął na prestiżowej scenie Broadwayu. W 1961 roku zadebiutował w sztuce „Blood, Sweat and Stanley Poole”. Jego występ został doceniony przez krytyków, czego dowodem było przyznanie mu nagród New York Drama Critics’ Circle Award oraz Theatre World Award. Te wyróżnienia stanowiły mocny początek jego drogi zawodowej i potwierdzenie jego talentu aktorskiego.
Początki w filmie i telewizji
Po sukcesach teatralnych, Peter Fonda skierował swoją karierę w stronę kina. Jego debiut filmowy miał miejsce w 1963 roku w filmie „Tammy and the Doctor”. Jeszcze w tym samym roku wystąpił w filmie wojennym „The Victors”, za który otrzymał Złoty Glob dla najbardziej obiecującego debiutanta. Te wczesne role szybko ugruntowały jego pozycję jako młodego i utalentowanego aktora.
Ikona kontrkultury – „Easy Rider” i współpraca z Rogerem Cormanem
Przełomowym momentem w karierze Petera Fondy, który uczynił go ikoną pokolenia, był rok 1969 i premiera filmu „Easy Rider”. Fonda nie tylko zagrał w nim główną rolę, ale także współtworzył scenariusz i wyprodukował ten niezwykły obraz. Film, zrealizowany przy skromnym budżecie, odniósł spektakularny sukces komercyjny i stał się manifestem kontrkultury, a jego wpływ na kino niezależne jest nieoceniony. Sukces ten przyniósł Fondzie nominację do Oscara za scenariusz.
Wcześniej, w połowie lat 60., Peter Fonda zaczął budować swój wizerunek „outsidera” i nonkonformisty, grając w filmach klasy B. Jego współpraca z reżyserem Rogerem Cormanem zaowocowała pamiętnymi rolami, m.in. w filmie „The Wild Angels” (1966) i „The Trip” (1967). Te role umocniły jego wizerunek buntownika i symbolu wolności.
Debiut reżyserski
W 1971 roku Peter Fonda zadebiutował jako reżyser filmem „The Hired Hand”, w którym zagrał również główną rolę. Choć początkowo produkcja nie odniosła sukcesu komercyjnego, z czasem zyskała uznanie krytyków i widzów, stając się dziełem kultowym.
Gwiazda kina akcji lat 70.
Po sukcesach filmów o tematyce motocyklowej, Peter Fonda stał się jedną z czołowych gwiazd kina akcji lat 70. Jego nazwisko kojarzono z dynamicznymi produkcjami, takimi jak „Dirty Mary, Crazy Larry” (1974), „Race with the Devil” (1975) czy „Futureworld” (1976).
Wielki powrót w „Ulee’s Gold”
W 1997 roku Peter Fonda przeżył spektakularny renesans kariery dzięki roli milczącego pszczelarza w filmie „Ulee’s Gold”. Jego kreacja została uhonorowana drugą w życiu nominacją do Oscara, tym razem w kategorii najlepszego aktora, a także przyniosła mu prestiżową statuetkę Złotego Globu. Ta rola udowodniła jego niezwykły talent i zdolność poruszania widzów.
Nagrody i osiągnięcia Petera Fondy
Peter Fonda zgromadził imponującą liczbę nagród i wyróżnień, które świadczą o jego znaczącym wkładzie w przemysł filmowy. Jego talent został doceniony przez prestiżowe instytucje.
Nominacje do Oscara
Peter Fonda był dwukrotnie nominowany do Nagrody Akademii. Pierwsza nominacja miała miejsce w 1970 roku za scenariusz oryginalny do filmu „Easy Rider”. Druga nominacja przyszła w 1998 roku, za wybitną kreację aktorską w filmie „Ulee’s Gold”.
Złote Globy
Aktor zdobył dwa Złote Globy: w 1998 roku za najlepszą rolę męską w dramacie „Ulee’s Gold” oraz w 2000 roku za rolę drugoplanową w filmie telewizyjnym „The Passion of Ayn Rand”.
Gwiazda na Hollywood Walk of Fame
W 2003 roku Peter Fonda został uhonorowany własną gwiazdą na słynnej Alei Gwiazd w Hollywood, co jest symbolem jego trwałego wkładu w amerykańską kulturę i przemysł filmowy.
| Nagroda | Rok | Kategoria | Film/Produkcja |
|---|---|---|---|
| Oscar | 1970 | Najlepszy scenariusz oryginalny | Easy Rider |
| Oscar | 1998 | Najlepszy aktor | Ulee’s Gold |
| Złoty Glob | 1998 | Najlepszy aktor w dramacie | Ulee’s Gold |
| Złoty Glob | 2000 | Najlepszy aktor drugoplanowy w serialu, miniserialu lub filmie telewizyjnym | The Passion of Ayn Rand |
| Gwiazda na Hollywood Walk of Fame | 2003 | – | – |
Zdrowie i wypadki Petera Fondy
Życie Petera Fondy było naznaczone nie tylko sukcesami artystycznymi, ale także osobistymi wyzwaniami.
Groźny wypadek z bronią
Miesiąc przed jedenastymi urodzinami, Peter Fonda przeżył przerażający wypadek, przypadkowo postrzelił się w brzuch. Długotrwała rekonwalescencja miała wpływ na jego późniejsze postrzeganie życia.
Wpływ wypadku na kulturę
Niemal śmiertelne postrzelenie, którego doświadczył Peter Fonda, zainspirowało Beatlesów do napisania piosenki „She Said She Said” na album „Revolver”. Jego słowa „Wiem, jak to jest być martwym” stały się kluczowe dla tego utworu.
Kontrowersje i poglądy Petera Fondy
Peter Fonda, jako postać związana z kontrkulturą, często znajdował się w centrum uwagi mediów i opinii publicznej.
Problemy z prawem
W swojej karierze Peter Fonda miał styczność z wymiarem sprawiedliwości, m.in. był oskarżony o posiadanie marihuany w 1966 roku, za co został później uniewinniony. Został również aresztowany podczas zamieszek na Sunset Strip.
Wizerunek „dropouta”
W połowie lat 60. XX wieku Peter Fonda zyskał w Hollywood opinię nonkonformisty i „dropouta”. Jego styl życia, który obejmował zażywanie LSD i zapuszczenie długich włosów, sprawił, że był postrzegany jako zbyt radykalna postać dla głównego nurtu kina.
Kontrowersyjny film „Wanda Nevada”
W 1979 roku Peter Fonda wyreżyserował film „Wanda Nevada”, w którym, mając 39 lat, zagrał postać obiektem uczuć 13-letniej wówczas aktorki Brooke Shields. Ta decyzja obsadowa i tematyka filmu spotkały się z krytyką.
Ciekawostki z życia Petera Fondy
Peter Fonda był postacią pełną pasji i zainteresowań, które wykraczały poza świat kina.
Wspólny występ z ojcem
Film „Wanda Nevada” z 1979 roku jest wyjątkowy, ponieważ jest to jedyna produkcja, w której Peter Fonda wystąpił na ekranie razem ze swoim ojcem, Henrym Fondą. Henry Fonda zagrał epizodyczną rolę.
Autobiografia
W 1998 roku Peter Fonda opublikował swoją autobiografię zatytułowaną „Don’t Tell Dad”, w której opisał swoje skomplikowane relacje rodzinne i karierę artystyczną.
Dubbing i gry wideo
Głos Petera Fondy można usłyszeć w grze wideo „Grand Theft Auto: San Andreas” (2004), gdzie wcielił się w postać „The Truth”.
Muzyka
W 1967 roku Peter Fonda nagrał singiel „November Night”, napisany przez Grama Parsonsa.
Peter Henry Fonda był wszechstronnym artystą, którego kariera obejmowała ikoniczne role w kinie kontrkultury, nominacje do Oscara i Złotych Globów, a także odważne decyzje reżyserskie. Jego życie, naznaczone osobistymi dramatami i artystyczną odwagą, pozostawiło trwały ślad w historii kina, czyniąc go jedną z najbardziej rozpoznawalnych i wpływowych postaci swojego pokolenia.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Na co zmarł Peter Fonda?
Peter Fonda zmarł z powodu niewydolności oddechowej spowodowanej rakiem płuc. Zmarł w swoim domu w Los Angeles w wieku 79 lat.
Kim jest Peter Fonda?
Peter Fonda był amerykańskim aktorem, reżyserem i producentem filmowym. Znany jest głównie z ról w filmach „Easy Rider” i „Ulee’s Gold”. Pochodził z uznanej rodziny aktorskiej, był synem Henry’ego Fonde i bratem Jane Fonde.
Czyją córką jest Bridget Fonda?
Bridget Fonda jest córką Petera Fonde i jego pierwszej żony, Susan Brewer. Jest również wnuczką Henry’ego Fonde.
Czy Peter Fonda był na czarnej liście?
Nie, Peter Fonda nie był na czarnej liście. Był aktywnym i uznanym aktorem przez całą swoją karierę, choć jego poglądy i wybory artystyczne czasami budziły kontrowersje.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Peter_Fonda
