Peck: Gregory Peck – biografia aktora i dżentelmena

2

Gregory Peck, właściwie Eldred Gregory Peck, urodził się 5 kwietnia 1916 roku w La Jolla w Kalifornii. Był amerykańskim aktorem, którego nazwisko stało się synonimem elegancji, dżentelmeńskiego zachowania i głębokich, moralnych ról na ekranie. Uznawany za jedną z największych i najwybitniejszych gwiazd filmowych w historii amerykańskiej kinematografii, Peck zdobył uznanie krytyków i publiczności dzięki swoim niezapomnianym kreacjom, w tym ikonicznej roli prawnika Atticusa Fincha w filmie „Zabić drozda”. Jego kariera obejmowała blisko sześć dekad, podczas których wcielał się w postacie o złożonym charakterze, często reprezentujące wysokie wartości moralne. Zmarł 12 czerwca 2003 roku, pozostawiając po sobie bogate dziedzictwo filmowe.

Gregory Peck, na [czerwiec 2003] miał 87 lat. Był dwukrotnie żonaty. Jego pierwszą żoną była Greta Kukkonen, z którą miał trzech synów: Jonathana, Stephena i Anthony’ego. Po rozwodzie z Kukkonen, Peck poślubił Veronique Passani, francuską dziennikarkę. Z tego związku narodziło się dwoje dzieci: córka Cecilia i syn Anthony. Aktor był ojcem w sumie pięciorga dzieci.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: 87 lat (w chwili śmierci)
• Żona/Mąż: Greta Kukkonen (pierwsza żona), Veronique Passani (druga żona)
• Dzieci: Jonathan, Stephen, Anthony, Cecilia, Anthony
• Zawód: Aktor
• Główne osiągnięcie: Ikoniczna rola Atticusa Fincha w filmie „Zabić drozda”, za którą otrzymał Oscara.

Wczesne lata i edukacja

Dzieciństwo i pochodzenie

Eldred Gregory Peck urodził się 5 kwietnia 1916 roku w La Jolla w Kalifornii. Jego rodzice, Gregory Pearl Peck i Bernice „Bunny” Ayres Peck, rozwiedli się, gdy Gregory był jeszcze dzieckiem. Po rozwodzie rodziców, przez pewien czas mieszkał z dziadkiem po stronie matki, a następnie przeniósł się do San Diego, gdzie zamieszkał z ojcem. To doświadczenie wczesnego dzieciństwa i okresy rozłąki z rodzicami mogły wpłynąć na jego późniejsze postrzeganie rodziny i stabilności, co często odzwierciedlało się w jego postaciach.

Studia i początki kariery aktorskiej

Po ukończeniu średniej szkoły, Gregory Peck studiował przez rok na Uniwersytecie Stanu Waszyngton w Berkeley, gdzie początkowo planował studiować medycynę. Jednak jego zainteresowania szybko skierowały się ku aktorstwu. W 1937 roku, w wieku 20 lat, przeniósł się do Nowego Jorku, gdzie rozpoczął naukę w prestiżowej Neighborhood Playhouse School of the Theatre. Tam doskonalił swoje umiejętności aktorskie pod okiem znanych pedagogów, przygotowując się do przyszłej kariery na scenie i ekranie. Jego determinacja i talent szybko zaczęły przynosić efekty, otwierając mu drzwi do świata sztuki.

Kariera filmowa i teatralna

Debiut na Broadwayu i pierwsze kroki w Hollywood

Po ukończeniu Neighborhood Playhouse School of the Theatre, Gregory Peck zadebiutował na Broadwayu w spektaklu „The Morning Becomes Electra” w 1938 roku. Jego sceniczne występy szybko zwróciły uwagę producentów filmowych, a jego imponująca postura i charyzma okazały się idealne dla wymagań kina. W 1943 roku zadebiutował na wielkim ekranie w filmie „Dni chwały” (Days of Glory), grając rolę radzieckiego partyzanta. Choć była to jego pierwsza rola filmowa, już wtedy dał się poznać jako aktor o dużej wrażliwości i sile wyrazu.

Kolejnym ważnym etapem w jego karierze była rola w filmie „Podnieść kotwicę” (Anchors Aweigh) z 1945 roku, a następnie niezapomniana kreacja w „Pojedynku w słońcu” (Duel in the Sun) z 1946 roku. Te role ugruntowały jego pozycję jako jednego z czołowych aktorów Hollywood w tzw. „złotej erze hollywood”. Jego zdolność do wcielania się w postacie o silnym charakterze, często zmagające się z wewnętrznymi dylematami, sprawiła, że stał się ulubieńcem publiczności.

Ikoniczne role i nagrody

Prawdziwy przełom w karierze Gregory’ego Pecka nastąpił w 1947 roku, gdy wcielił się w postać dr. Fredericka Stantona w filmie „Przylądek strachu” (The Paradine Case). Jednak to rola prawnika Atticusa Fincha w adaptacji powieści Harper Lee „Zabić drozda” (To Kill a Mockingbird) z 1962 roku przyniosła mu największe uznanie i Oscara dla najlepszego aktora. Jego kreacja Atticusa Fincha, symbolu sprawiedliwości, uczciwości i odwagi w obliczu uprzedzeń rasowych, stała się jedną z najbardziej rozpoznawalnych i szanowanych postaci w historii kina. Ta rola na zawsze wpisała go w annały historii amerykańskiej kinematografii i stała się wzorem cnót obywatelskich.

Przez lata Peck otrzymywał liczne nominacje do nagród, w tym pięć nominacji do Oscara za role w filmach takich jak „Dżentelmeńska umowa” (Gentleman’s Agreement, 1947), „Zmienne losy” (The Yearling, 1946), „Zabić drozda” (To Kill a Mockingbird, 1962) oraz „The Scarlett Letter” (1973). Jego wszechstronność pozwoliła mu na wcielanie się w różnorodne postacie, od szlachetnych bohaterów po bardziej złożone i mroczne charaktery, co potwierdzają role w takich filmach jak „Rzymskie wakacje” (Roman Holiday, 1953), gdzie zagrał u boku Audrey Hepburn, czy „Omen” (The Omen, 1976), gdzie wcielił się w postać ojca Antychrysta.

Współpraca z wybitnymi reżyserami

Gregory Peck miał zaszczyt współpracować z wieloma wybitnymi reżyserami złotego wieku Hollywood. Reżyserzy tacy jak Alfred Hitchcock („Przylądek strachu”), William Wyler („Rzymskie wakacje”, „Zmienne losy”), czy Henry King („Zabić drozda”) dostrzegali w nim aktora o niezwykłej głębi, potrafiącego nadać swoim postaciom autentyczność i emocjonalny ciężar. Jego profesjonalizm i zaangażowanie w proces twórczy sprawiały, że był ceniony na planie filmowym, co przekładało się na jakość tworzonych przez niego dzieł.

Dziedzictwo i wpływ

Współzałożyciel Amerykańskiego Instytutu Filmowego

Oprócz swojej kariery aktorskiej, Gregory Peck odegrał kluczową rolę w rozwoju amerykańskiej kinematografii jako jeden ze współzałożycieli Amerykańskiego Instytutu Filmowego (AFI) w 1965 roku. AFI ma na celu ochronę dziedzictwa filmowego Stanów Zjednoczonych i promowanie sztuki filmowej. Peck aktywnie działał na rzecz instytucji, wierząc w jej misję edukacyjną i konserwatorską. Jego zaangażowanie w AFI świadczy o jego głębokim szacunku dla sztuki filmowej i pragnieniu jej rozwoju dla przyszłych pokoleń.

Wpływ na kulturę i postrzeganie aktorstwa

Gregory Peck stał się ikoną kina, symbolem dżentelmena i aktora, który zawsze stawiał na jakość i głębię swoich ról. Jego postawa na ekranie i poza nim, często nacechowana skromnością i szacunkiem, wyznaczała standardy dla wielu młodszych aktorów. Postać Atticusa Fincha do dziś pozostaje wzorem moralności i odwagi, inspirując ludzi do walki o sprawiedliwość i równość. Jego zdolność do wcielania się w postacie o silnych zasadach moralnych, nawet w trudnych czasach, uczyniła go postacią ponadczasową.

Ostatnie lata życia i śmierć

Gregory Peck przez wiele lat mieszkał w La Jolla w Kalifornii, gdzie cieszył się spokojnym życiem po zakończeniu aktywnej kariery filmowej. Zmarł 12 czerwca 2003 roku w wieku 87 lat w swoim domu w La Jolla w Kalifornii. Jego śmierć była wielką stratą dla świata kina i kultury amerykańskiej. Mimo upływu lat, jego filmy nadal są oglądane i cenione, a jego wkład w historię kina pozostaje nieoceniony.

Filmografia

Najważniejsze role filmowe

• „Dni chwały” (Days of Glory, 1943)
• „Podnieść kotwicę” (Anchors Aweigh, 1945)
• „Pojedynek w słońcu” (Duel in the Sun, 1946)
• „Zmienne losy” (The Yearling, 1946)
• „Dżentelmeńska umowa” (Gentleman’s Agreement, 1947)
• „Przylądek strachu” (The Paradine Case, 1947)
• „Rzymskie wakacje” (Roman Holiday, 1953)
• „Śniegi Kilimandżaro” (The Snows of Kilimanjaro, 1952)
• „Droga do Yellow Sky” (Yellow Sky, 1948)
• „Generał Mac Arthur” (MacArthur, 1977)
• „Zabić drozda” (To Kill a Mockingbird, 1962)
• „Omen” (The Omen, 1976)
• „Chłopcy z Brazylii” (The Boys from Brazil, 1978)
• „Moby Dick” (Moby Dick, 1956)
• „Imię honoru” (The Man in the Gray Flannel Suit, 1956)

Nagrody i wyróżnienia

Nagrody Akademii (Oscary)

Złote Globy

Inne ważne nagrody

• Nagroda na Festiwalu Filmowym w Cannes (1957) – za rolę w filmie „Przystanek autobusowy”.
• Nagroda AFI za całokształt twórczości (1989).
• Prezydencki Medal Wolności (1969).
• Medal Wolności (1989).
• Nagroda im. George’a Eastmana (1998).

Ciekawostki związane z jednostką miary „Peck”

Warto wiedzieć: Nazwisko Gregory’ego Pecka, cenionego aktora, jest często mylone z tradycyjną jednostką objętości ciał stałych znaną jako „peck”. Ta historyczna miara, funkcjonująca w brytyjskim systemie imperialnym i amerykańskim systemie miar, stanowiła integralną część większej hierarchii miar objętości, gdzie cztery pecki składały się na jeden buszel. Choć jednostka ta jest obecnie przestarzała i rzadko używana w codziennym handlu, jej nazwa przetrwała w kulturze, czego przykładem jest słynny łamaniec językowy o Peterze Piperze („Peter Piper picked a peck of pickled peppers”). Peck jest również powiązany z tzw. miarą winchesterską, historycznym systemem miar objętości, będącym poprzednikiem współczesnych jednostek stosowanych w krajach anglosaskich.

Systemy miar i wartości liczbowe

• System imperialny: 1 peck = 9,09218 litra.
• System amerykański (US customary): 1 peck = 8,80976754172 litra.
• Konwersja na inne jednostki (imperialne): 1 peck = 2 galony imperialne = 8 kwart imperialnych = 16 pint imperialnych.
• Konwersja na inne jednostki (amerykańskie): 1 peck = 8 suchych kwart amerykańskich (dry quarts) = 16 suchych pint amerykańskich (dry pints).
• Relacja z buszelem: 4 pecki = 1 buszel (w obu systemach).

Dane techniczne i historyczne

• Jeden imperialny peck = ok. 554,8389 cala sześciennego.
• Amerykański peck (US peck) = 537,605 cala sześciennego (o ponad 17 cali sześciennych mniej niż imperialny).
• W Szkocji, przed reformą z 1824 roku, wartość pecka była zmienna:
  • Pszenica, groch, fasola, mąka: ok. 9 litrów (1,98 galona imperialnego).
  • Jęczmień, owies, słód: ok. 13 litrów (2,86 galona imperialnego).
• Jednostka „firlot” w Szkocji była równowartością 4 pecków.

Zastosowanie współczesne i kulturowe

• W Stanach Zjednoczonych wciąż można spotkać produkty rolne, np. jabłka, sprzedawane w opakowaniach o pojemności pecka lub pół pecka.
• W Wielkiej Brytanii jednostka jest uznawana za przestarzałą, ale nazwa przetrwała w kulturze popularnej (rymowanka o Peterze Piperze) i historycznych przekładach Biblii.
• Peck jest powiązany z historyczną miarą winchesterską (Winchester measure).

Gregory Peck, wcielając się w postacie o głębokim moralnym przekazie, na zawsze pozostanie wzorem aktorskiego profesjonalizmu i ludzkiej godności, którego dziedzictwo inspiruje do dziś.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Peck