Marlon Brando: Ikona aktorstwa, buntownik Hollywood

1

Marlon Brando Jr., ikona kina i rewolucjonista aktorstwa metodologicznego, urodził się 3 kwietnia 1924 roku, a zmarł 1 lipca 2004 roku, w wieku 80 lat. Jego kariera, naznaczona niezapomnianymi rolami, w tym jako Vito Corleone w „Ojcu chrzestnym”, na zawsze zmieniła oblicze Hollywood. Choć jego życie prywatne było burzliwe i obfitowało w tragedie, Brando pozostawił po sobie dziedzictwo, które inspiruje kolejne pokolenia artystów. Na [miesiąc rok] ma 100 lat.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: 100 lat (na [miesiąc rok])
• Żona/Mąż: Trzykrotnie żonaty (Anna Kashfi, Movita Castaneda, Tarita Teriipaią)
• Dzieci: 11
• Zawód: Aktor, reżyser
• Główne osiągnięcie: Rewolucjonizacja aktorstwa metodologicznego w Hollywood, dwukrotny zdobywca Oscara za najlepszego aktora

Marlon Brando: Biografia Ikony Kina

Dane Biograficzne i Pochodzenie

Marlon Brando Jr. przyszedł na świat 3 kwietnia 1924 roku w Omaha, w stanie Nebraska. Zmarł 1 lipca 2004 roku w Los Angeles, w Kalifornii, osiągając wiek 80 lat. Jego wpływ na historię kina jest nie do przecenienia, a jego metody aktorskie zrewolucjonizowały sposób pracy w Hollywood. Mimo że wiele jego ról, jak Vito Corleone, sugerowało włoskie korzenie, Brando wywodził się z rodziny o pochodzeniu niemieckim, holenderskim, angielskim i irlandzkim. W późniejszych latach życia wyrażał silne przywiązanie do swoich irlandzkich korzeni.

Wczesne Lata Życia i Korzenie Rodzinne

Ojciec, Marlon Brando Sr., zajmował się handlem, a matka, Dorothy Pennebaker, była aktorką teatralną. To właśnie artystyczna pasja matki mogła zaszczepić w młodym Marlonie zalążki przyszłego zamiłowania do sztuki. Okres dzieciństwa był naznaczony silną więzią z rodzinną gosposią, której odejście wywołało u przyszłego aktora głębokie poczucie porzucenia. Brando miał dwie starsze siostry: Jocelyn, która również wybrała karierę aktorską, oraz Frances.

Rodzina i Życie Prywatne Marlona Brando

Rodzice i Rodzeństwo

Rodzice Marlona Brando, Marlon Brando Sr. i Dorothy Pennebaker, odegrali znaczącą rolę w jego wczesnym życiu. Matka, jako aktorka, z pewnością wpłynęła na jego artystyczne zainteresowania. Aktor miał dwie starsze siostry: Jocelyn, która również podążyła ścieżką kariery aktorskiej, oraz Frances. Te rodzinne relacje stanowiły fundament jego wczesnych doświadczeń.

Związki Małżeńskie i Partnerki

Życie uczuciowe Marlona Brando było niezwykle barwne i skomplikowane. Aktor trzykrotnie stawał na ślubnym kobiercu, a jego żonami były kolejno Anna Kashfi, Movita Castaneda oraz Tarita Teriipaią, którą poznał na planie filmu „Bunt na Bounty”. Te związki, choć różne, stanowiły ważny element jego burzliwego życia osobistego i dostarczały materiału do analizy jego złożonej natury.

Dzieci i Ich Losy

Marlon Brando doczekał się łącznie jedenaściorga dzieci. Wśród nich szczególnie głośno w mediach było o synu Christianie i córce Cheyenne. Niestety, ich losy naznaczone były licznymi tragediami, co stanowiło głęboko bolesny aspekt życia prywatnego aktora. Pojawiały się również wzmianki o dwójce dzieci, a także o trójce dzieci w kontekście jego różnych związków, co podkreśla złożoność jego życia rodzinnego.

Przyjaźń z Wallym Coxem

Przez całe życie, od 1930 roku aż do śmierci Wally’ego Coxa w 1973 roku, Marlon Brando utrzymywał z nim bliską przyjaźń. Ich znajomość, która rozpoczęła się jeszcze w dzieciństwie, stanowiła jeden z najtrwalszych i najbardziej znaczących punktów odniesienia w życiu aktora, dostarczając mu wsparcia i zrozumienia w trudnych momentach.

Kariera Zawodowa Marlona Brando

Początki Kariery: Broadway i Debiut Filmowy

Marlon Brando jest powszechnie uznawany za prekursora wprowadzenia systemu Stanisławskiego i aktorstwa metodologicznego do głównego nurtu kina, co całkowicie odmieniło grę aktorską w Hollywood. Na Broadwayu zadebiutował w 1944 roku w sztuce „I Remember Mama”, a status wschodzącej gwiazdy ugruntował rolą Stanleya Kowalskiego w „Tramwaju zwanym pożądaniem” (1947). Jego debiutem filmowym była rola sparaliżowanego weterana wojennego w filmie „The Men” (1950), do której przygotowywał się, spędzając miesiąc w łóżku w szpitalu dla weteranów. Brando otrzymał rolę w filmie, która zapoczątkowała jego wielką karierę.

Ikona Buntu Lat 50.: „Dziki”, „Tramwaj zwany pożądaniem”

W latach 50. XX wieku Marlon Brando stał się niekwestionowaną ikoną buntu dzięki niezapomnianej roli Johnny’ego Strablera w filmie „The Wild One” (1953). Jego wizerunek na motocyklu stał się symbolem luki pokoleniowej i młodzieńczego sprzeciwu wobec konwencji. Niezapomniana kreacja w „Tramwaju zwanym pożądaniem” (Streetcar Named Desire) w reżyserii Elii Kazana, gdzie wcielił się w rolę Stanleya Kowalskiego, ugruntowała jego pozycję jako jednego z najbardziej obiecujących aktorów swojego pokolenia. Rola w filmie „Na nabrzeżach” (On the Waterfront) przyniosła mu pierwszego Oscara dla najlepszego aktora.

Powrót na Szczyt: „Ojciec Chrzestny” i Inne Przełomowe Role

Po okresie spadku popularności w latach 60., Marlon Brando powrócił na szczyt w 1972 roku rolą Vito Corleone w „Ojcu chrzestnym” (The Godfather) w reżyserii Francisa Forda Coppoli. Ta kreacja do dziś jest uważana za jedną z najwybitniejszych w historii kina. Coppola, znany z wizjonerskiego podejścia, stworzył arcydzieło, w którym Brando błysnął pełnią swojego talentu. Rola w filmie „Ojciec chrzestny” ugruntowała jego legendarny status. Wcześniej, w filmie „Viva Zapata!” z 1952 roku, wcielił się w tytułową postać, za którą otrzymał nominację do Oscara, co świadczyło o jego wczesnym uznaniu.

Reżyserskie Debiuty

W 1961 roku Marlon Brando zadebiutował jako reżyser westernem „One-Eyed Jacks”, w którym również zagrał główną rolę. Film ten był ambitnym projektem, który pokazał jego wszechstronność i chęć eksplorowania nowych obszarów w przemyśle filmowym. Po tym doświadczeniu, Brando skupił się głównie na grze aktorskiej, choć jego wpływ na kształtowanie produkcji filmowych był niezaprzeczalny.

Późniejsze Role i Ostatnie Występy

Jego ostatnimi występami filmowymi były role w „Wyspie doktora Moreau” (1996) oraz „Rozgrywce” (The Score, 2001), gdzie wystąpił u boku Roberta De Niro. Wcześniej, w 1979 roku, wcielił się w rolę w przełomowym filmie „Czas apokalipsy” (Apocalypse Now), który również wyreżyserował Francis Ford Coppola. Jego udział w „Czasie apokalipsy” jest legendarny, mimo że pojawił się na planie z dużą nadwagą i nieprzygotowany, co zmusiło reżysera do filmowania go w cieniu. Warto wspomnieć o jego roli w „Ostatnim tangu w Paryżu”, filmie, który wzbudził ogromne kontrowersje ze względu na śmiałe sceny erotyczne. Brando otrzymał nominację do Oscara dla najlepszego aktora za rolę w „Ostatnim tangu w Paryżu”. Jego rola w „Sucha biała pora” również przyniosła mu nominację do Oscara.

Nagrody i Osiągnięcia Marlona Brando

Oscary i Złote Globy

Marlon Brando zdobył dwa Oscary dla najlepszego aktora pierwszoplanowego. Pierwszą statuetkę otrzymał za rolę dokera w filmie „Na nabrzeżach” (On the Waterfront) w 1954 roku, a drugą za postać Vito Corleone w „Ojcu chrzestnym” w 1972 roku. Oprócz Oscarów, jego talent został doceniony dwiema nagrodami Złotego Globu. Brando otrzymał Oscara dla najlepszego aktora.

BAFTY i Nagrody Festiwalowe

Talent Marlona Brando został również uhonorowany trzema nagrodami BAFTA. Ponadto, aktor otrzymał nagrodę dla najlepszego aktora na Festiwalu Filmowym w Cannes, co świadczy o międzynarodowym uznaniu dla jego kunsztu aktorskiego. Brando był wielokrotnie nagradzany za swoje wybitne kreacje.

Nagroda Emmy

W 1979 roku Marlon Brando otrzymał nagrodę Emmy dla najlepszego aktora drugoplanowego za swój występ w miniserialu „Roots: The Next Generations”. Ta nagroda telewizyjna podkreśliła wszechstronność aktora i jego zdolność do odnoszenia sukcesów również w innych mediach niż kino.

Nominacje do Nagrody Akademii

Marlon Brando był ośmiokrotnie nominowany do Nagrody Akademii. Nominacje te obejmowały role w tak znaczących filmach jak „Viva Zapata!”, „Juliusz Cezar”, „Sayonara”, „Ostatnie tango w Paryżu” oraz „Sucha biała pora”. Każda z tych nominacji potwierdzała jego status jako jednego z czołowych aktorów swojego pokolenia i jego trwały wkład w historię kina.

Kontrowersje i Skandale Związane z Marlonem Brando

Skandal na Ceremonii Rozdania Oscarów

W 1973 roku Marlon Brando wywołał jeden z największych skandali w historii Oscarów, odmawiając przyjęcia statuetki za „Ojca chrzestnym” i wysyłając na scenę Sacheen Littlefeather. Protest ten miał na celu zwrócenie uwagi na złe traktowanie rdzennych Amerykanów przez Hollywood. Było to odważne i mocne stanowisko aktora w ważnej sprawie społecznej.

Kontrowersje wokół „Ostatniego Tanga w Paryżu”

Podczas pracy nad filmem „Ostatnie tango w Paryżu” (1972) jego relacje z reżyserem Bernardo Bertoluccim i aktorką Marią Schneider były napięte. Sam film wzbudził ogromne kontrowersje ze względu na śmiałe sceny erotyczne, a Brando otrzymał za tę rolę nominację do Oscara dla najlepszego aktora, pomimo kontrowersji.

Brando był znany z trudnego charakteru na planie filmowym. Często odmawiał uczenia się kwestii na pamięć, żądając, aby tekst był zapisany na tablicach (cue cards) umieszczonych poza zasięgiem wzroku kamery. Taka postawa, choć często frustrująca dla twórców, była częścią jego unikalnego podejścia do aktorstwa.

Problemy Prawne i Życiowe Zmagania w Późnych Latach

Ostatnie dwie dekady życia Marlona Brando były naznaczone problemami prawnymi jego dzieci, a także publicznymi zmaganiami z zaburzeniami nastroju i nadwagą. Te trudne doświadczenia stanowiły mroczny rozdział w jego życiu, kontrastujący z wcześniejszymi sukcesami.

Zdrowie Marlona Brando

Przeszkody Wojskowe i Kontuzje

Kariera wojskowa Brando została przekreślona już na starcie. Podczas badań fizycznych do armii wykryto u niego kontuzję kolana, tzw. trick knee. Kontuzji tej nabawił się podczas gry w futbol w akademii wojskowej, co uniemożliwiło mu dalszą służbę.

Późniejsze Problemy Zdrowotne i Nadwaga

W późniejszych latach życia aktor zmagał się z dużą nadwagą oraz problemami zdrowotnymi, które znacząco ograniczały jego aktywność zawodową. Jego stan zdrowia stał się jednym z powodów, dla których jego rola w „Czasie apokalipsy” była filmowana w specyficzny sposób.

Ciekawostki z Życia i Kariery Marlona Brando

Edukacja i Problemy Dyscyplinarne

Jako uczeń Libertyville High School, Brando wykazywał się talentem sportowym i aktorskim, jednak oblewał wszystkie inne przedmioty, co doprowadziło do jego wydalenia ze szkoły w 1941 roku. Podczas nauki w Shattuck Military Academy został ukarany za niesubordynację wobec oficera. Po próbie potajemnego wymknięcia się do miasta, władze uczelni wojskowej zdecydowały o jego usunięciu.

Unikalne Podejście do Aktorstwa

Podczas lekcji u Stelli Adler, gdy poproszono klasę o udawanie kurczaków, na które zaraz spadnie bomba atomowa, Brando jako jedyny siedział spokojnie. Twierdził wtedy, że jako kurczak nie ma pojęcia, czym jest bomba, co pokazuje jego niezwykłe, logiczne podejście do analizy postaci. Choć powszechnie uważano go za ucznia Lee Strasberga, Brando publicznie nim gardził, nazywając Strasberga ambitnym i samolubnym człowiekiem, który przypisywał sobie cudze zasługi. Za swoją prawdziwą mentorkę uważał wyłącznie Stellę Adler.

Przed rozpoczęciem kariery aktorskiej w Nowym Jorku, Brando pracował fizycznie jako kopacz rowów. Była to praca załatwiona mu przez ojca po tym, jak syn rzucił szkołę. Brando był znany z tego, że potrafił włożyć watę do ust, aby nadać swojej postaci w „Ojcu chrzestnym” charakterystyczny wygląd szczęki. Jego rola w „Czasie apokalipsy” (1979) jest legendarna również dlatego, że pojawił się na planie z dużą nadwagą i nieprzygotowany, co zmusiło reżysera Francisa Forda Coppolę do filmowania go w cieniu. Był jednym z pierwszych aktorów, którzy otrzymali gażę w wysokości 1 miliona dolarów za rolę, co świadczy o jego niebywałej wartości rynkowej.

Mimo ogromnej sławy, Brando często wyrażał pogardę dla zawodu aktora, nazywając go zajęciem dla ludzi niedojrzałych. Przez lata wspierał ruchy na rzecz praw obywatelskich, w tym działalność Czarnych Panter. Kupił własną wyspę na Pacyfiku – atol Tetiaroa w Polinezji Francuskiej, gdzie szukał prywatności. Jego życie, choć pełne sukcesów artystycznych, było również naznaczone osobistymi dramatami i kontrowersjami, co czyni go postacią niezwykle złożoną i fascynującą.

Kluczowe Filmy Marlona Brando

• „The Men” (1950) – debiut filmowy
• „Viva Zapata!” (1952)
• „Juliusz Cezar” (1953)
• „The Wild One” (1953)
• „Na nabrzeżach” (1954) – pierwszy Oscar
• „Sayonara” (1957)
• „Bunt na Bounty” (1962)
• „One-Eyed Jacks” (1961) – debiut reżyserski
• „Ojciec chrzestny” (1972) – drugi Oscar
• „Ostatnie tango w Paryżu” (1972)
• „Czas apokalipsy” (1979)
• „Sucha biała pora” (1994)
• „Wyspa doktora Moreau” (1996)
• „Rozgrywka” (The Score, 2001)

Najważniejsze Nagrody i Wyróżnienia

Warto wiedzieć: Marlon Brando był jednym z pierwszych aktorów, którzy otrzymali gażę w wysokości 1 miliona dolarów za rolę, co świadczy o jego niezwykłej wartości rynkowej i wpływie na branżę.

Marlon Brando, postać niezwykle złożona i wpływowa, na zawsze zapisał się w historii kina. Jego innowacyjne podejście do aktorstwa, niezapomniane kreacje i odważne postawy społeczne sprawiły, że stał się legendą, której dziedzictwo wciąż żyje i inspiruje. Niezależnie od burzliwych wydarzeń z życia prywatnego, jego wkład w rozwój sztuki filmowej jest niepodważalny.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Marlon_Brando