Graceland – historia i styl, czyli buty damskie z Memphis.

2

Graceland, ikoniczna posiadłość w Memphis w stanie Tennessee, jest nierozerwalnie związana z życiem i dziedzictwem rodziny Presleyów, a przede wszystkim z legendarnym „Królem Rock and Rolla”, Elvisem Presleyem. Choć posiadłość nie jest osobą, jej historia stanowi kluczowy element biografii tej rodziny. Od 1957 roku Graceland stanowiło ostoję dla Elvisa i jego bliskich. Po śmierci artysty w 1977 roku, zarząd nad majątkiem przejął jego ojciec, Vernon Presley. W późniejszych latach, po osiągnięciu pełnoletności, posiadłość przeszła w ręce córki Elvisa, Lisy Marie Presley. Obecnie pieczę nad tym kultowym miejscem sprawuje jej najstarsza córka, Riley Keough, która pełni funkcję właścicielki i powierniczki, dbając o zachowanie tego niezwykłego dziedzictwa dla przyszłych pokoleń. Graceland to nie tylko zabytek architektoniczny, ale przede wszystkim żywe muzeum, które przyciąga miliony fanów z całego świata, pragnących poznać bliżej historię i styl życia jednej z największych ikon muzyki XX wieku.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na [miesiąc 2024] roku Graceland, jako posiadłość, nie ma wieku w sensie ludzkim, ale została wybudowana w 1939 roku.
• Żona/Mąż: Graceland było domem Elvisa Presleya, który miał żonę, Priscillę Presley.
• Dzieci: Graceland było domem dla dzieci Elvisa Presleya, w tym Lisy Marie Presley.
• Zawód: Graceland jest przede wszystkim znane jako dom Elvisa Presleya, pioniera muzyki rock and roll.
• Główne osiągnięcie: Graceland stało się najpopularniejszym prywatnym muzeum w Stanach Zjednoczonych i jednym z najczęściej odwiedzanych domów na świecie, stanowiąc pomnik dziedzictwa Elvisa Presleya.

Podstawowe informacje o posiadłości

Posiadłość Graceland zlokalizowana jest pod adresem 3764 Elvis Presley Boulevard, będącym fragmentem drogi U.S. Route 51, w dzielnicy Whitehaven w Memphis, Tennessee. Budynek wzniesiono w 1939 roku w stylu Colonial Revival, według projektu renomowanej memphiskiej firmy architektonicznej Furbringer and Ehrman. Od 1957 roku Graceland pełniło funkcję domu Elvisa Presleya, który kupił posiadłość, aby zapewnić sobie więcej prywatności. Rezydencja została wpisana do Krajowego Rejestru Miejsc Historycznych (NRHP) 7 listopada 1991 roku, co podkreśla jej znaczenie kulturowe i historyczne. Warto zaznaczyć, że Graceland było pierwszym miejscem o znaczeniu dla muzyki rockowej, które otrzymało to prestiżowe wyróżnienie. Dodatkowo, 27 marca 2006 roku, posiadłość zyskała status Narodowego Pomnika Historycznego (NHL), co jeszcze bardziej umocniło jej pozycję jako ważnego punktu na mapie dziedzictwa kulturowego Stanów Zjednoczonych.

Historia posiadłości i rodzina Presleyów

Korzenie nazwy „Graceland” sięgają dawnych właścicieli. Teren ten pierwotnie należał do Stephena C. Toofa, a nazwa pochodzi od imienia jego córki, Grace, która odziedziczyła ziemię w 1894 roku. Prawdziwy rozdział w historii posiadłości rozpoczął się 19 marca 1957 roku, gdy Elvis Presley zakupił ją za 102 500 dolarów. Decyzja ta była odpowiedzią na potrzebę większej prywatności, gdyż jego poprzednia rezydencja przy Audubon Drive stała się celem nieustannych odwiedzin fanów, zakłócając spokój sąsiadów. Po śmierci Elvisa w 1977 roku, posiadłość odziedziczył jego ojciec, Vernon Presley. Po osiągnięciu przez Lisę Marie Presley 25. roku życia w 1993 roku, stała się ona pełnoprawną właścicielką majątku. Po jej śmierci w styczniu 2023 roku, jedyną powierniczką i właścicielką domu została jej najstarsza córka, Riley Keough. Graceland jest również miejscem wiecznego spoczynku członków rodziny Presleyów; w Ogrodzie Medytacji (Meditation Garden) na terenie posiadłości pochowani są Elvis Presley, jego rodzice Gladys i Vernon, babka Minnie Mae, wnuk Benjamin Keough oraz córka Lisa Marie Presley, co czyni to miejsce symbolicznym centrum pamięci i hołdu dla rodziny.

Sukcesja własności posiadłości

• Elvis Presley: Zakupił posiadłość 19 marca 1957 roku.
• Vernon Presley: Odziedziczył posiadłość po śmierci Elvisa w 1977 roku.
• Lisa Marie Presley: Pełna właścicielka od 1993 roku, po ukończeniu 25. roku życia.
• Riley Keough: Obecna powierniczka i właścicielka od stycznia 2023 roku.

Członkowie rodziny pochowani w Ogrodzie Medytacji

• Elvis Presley
• Gladys Presley (matka)
• Vernon Presley (ojciec)
• Minnie Mae Presley (babka)
• Benjamin Keough (wnuk)
• Lisa Marie Presley (córka)

Wnętrza i wyposażenie rezydencji

Wnętrza Graceland stanowią fascynujące świadectwo gustu i stylu życia Elvisa Presleya, tworząc unikalną atmosferę. Po prawej stronie holu wejściowego znajduje się salon, wyróżniający się obszerną, 4,6-metrową białą sofą oraz eleganckim kominkiem z lustrzaną ścianą. Bezpośrednio przylega do niego pokój muzyczny, którego charakterystycznym elementem są piękne witraże z motywem pawia. W połowie lat 60. XX wieku Elvis dokonał znaczącego rozszerzenia domu, dodając pokój znany jako „Jungle Room”. Ten niezwykły apartament wyposażony jest w wewnętrzny wodospad wykonany z kamienia polnego, a w 1976 roku służył jako profesjonalne studio nagraniowe. To właśnie w tym miejscu powstały utwory na dwa ostatnie albumy artysty, co podkreśla jego znaczenie dla kariery muzycznej Presleya. W dolnej części domu znajduje się pokój telewizyjny, który był świadkiem nietypowego zwyczaju Elvisa – oglądania trzech telewizorów jednocześnie. Obok niego mieści się pokój bilardowy, którego sufit i ściany w 1974 roku zostały wyłożone setkami metrów plisowanej bawełny, tworząc unikalną przestrzeń rozrywkową. Prywatne drugie piętro rezydencji, obejmujące sypialnię Elvisa, jego garderobę, łazienkę oraz pokój Lisy Marie, pozostaje niedostępne dla zwiedzających. Decyzja ta jest wyrazem szacunku dla prywatności rodziny i chęci uniknięcia nadmiernego zainteresowania łazienką, w której zmarł artysta, co nadaje temu miejscu dodatkowy, intymny wymiar.

Charakterystyczne pomieszczenia

• Salon: Wyposażony w 4,6-metrową białą sofę i kominek z lustrzaną ścianą.
• Pokój muzyczny: Dekorowany witrażami z pawiami.
• Jungle Room: Powiększony w latach 60., z wewnętrznym wodospadem z kamienia polnego; służył jako studio nagraniowe w 1976 roku.
• Pokój telewizyjny: Miejsce, gdzie Elvis oglądał trzy telewizory jednocześnie.
• Pokój bilardowy: Sufit i ściany wyłożone plisowaną bawełną w 1974 roku.

Warto wiedzieć: Prywatne drugie piętro, obejmujące sypialnię Elvisa, jego garderobę i łazienkę, jest niedostępne dla zwiedzających ze względu na zachowanie prywatności rodziny i uniknięcie niewłaściwego zainteresowania miejscem, w którym zmarł artysta.

Finanse i turystyka

Posiadłość Graceland została otwarta dla publiczności jako muzeum 7 czerwca 1982 roku. Ta doniosła decyzja, podjęta przez Priscillę Presley, miała na celu uratowanie majątku przed bankructwem, gdyż roczne utrzymanie posiadłości wynosiło wówczas aż 500 000 dolarów. Inwestycja w udostępnienie domu zwiedzającym okazała się strzałem w dziesiątkę – zwróciła się ona już po miesiącu od otwarcia. Obecnie posiadłość przyciąga ponad 650 000 gości rocznie, co czyni ją jedną z najpopularniejszych atrakcji turystycznych w Stanach Zjednoczonych. Wiele osób przybywa tu, aby na własne oczy zobaczyć miejsce, które było domem Elvisa, a także w celu oddania hołdu jego pamięci. Odwiedzający mogą podziwiać nie tylko sam dom, ale także inne atrakcje związane z jego życiem i karierą, które tworzą spójną wizję dziedzictwa króla rock and rolla. Można tu znaleźć pamiątki związane z jego karierą muzyczną, filmową, a także odwiedzić Ogrody Medytacji, które stały się miejscem spoczynku.

Kluczowe dane dotyczące turystyki

Kontrowersje i próba oszustwa

Historia posiadłości Graceland nie jest pozbawiona trudnych momentów i kontrowersji. We wrześniu 2023 roku firma Naussany Investments & Private Lending LLC zgłosiła roszczenie na kwotę 2,8 miliona dolarów, twierdząc, że Lisa Marie Presley zastawiła posiadłość pod pożyczkę. W odpowiedzi, Riley Keough złożyła pozew, dowodząc, że dokumenty dotyczące rzekomego zastawu zostały sfałszowane. Sprawa ta wywołała spore poruszenie w mediach i wśród fanów. Kulminacją tych wydarzeń było aresztowanie Lisy Jeanine Findley w sierpniu 2024 roku, która próbowała wyłudzić pieniądze od rodziny Presleyów. 23 września 2025 roku została ona skazana na 57 miesięcy więzienia, co stanowiło finał tej próby oszustwa. Poza tymi zdarzeniami, estetyka wystroju posiadłości również budziła pewne kontrowersje. Niektórzy krytycy oceniali ją ostro, określając ją jako „tandetną” i porównując wnętrza do domu publicznego ze względu na nadmiar czerwonego weluru i złoceń, co stanowiło odzwierciedlenie odmiennych gustów i opinii.

Zdarzenia związane z próbą oszustwa

• Wrzesień 2023: Firma Naussany Investments & Private Lending LLC zgłasza roszczenie na 2,8 mln dolarów, twierdząc, że Lisa Marie Presley zastawiła posiadłość.
• Riley Keough składa pozew, dowodząc fałszerstwa dokumentów.
• Sierpień 2024: Aresztowanie Lisy Jeanine Findley, oskarżonej o próbę wyłudzenia pieniędzy.
• 23 września 2025: Lisa Jeanine Findley zostaje skazana na 57 miesięcy więzienia.

Warto wiedzieć: Wystrój wnętrz posiadłości spotkał się z krytyką niektórych estetów, którzy określali go jako „tandetny” i porównywali do domu publicznego ze względu na nadmiar czerwonego weluru i złoceń.

Ciekawostki

Posiadłość Graceland otacza charakterystyczny mur z różowego kamienia polnego pochodzącego z Alabamy. Mur ten stał się swoistą księgą pamiątkową, pokrytą tysiącami podpisów i wiadomości od fanów odwiedzających to miejsce przez dekady, co świadczy o trwałej więzi między posiadłością a jej wielbicielami. Brama wejściowa, kuta z żelaza i zaprojektowana przez Abe Sauera, jest kolejnym ikonicznym elementem posiadłości. Przedstawia ona nuty na pięciolinii oraz dwie lustrzane sylwetki Elvisa grającego na gitarze, co stanowi symboliczne nawiązanie do jego muzycznej pasji. W piwnicy posiadłości znajduje się stół bilardowy, na którego zielonym suknie do dziś widoczne jest rozdarcie. Pamiątka ta pochodzi z nieudanej próby wykonania triku technicznego przez jednego z przyjaciół Elvisa. Ostatnie chwile życia Elvisa Presleya również wiążą się z tym miejscem. W godzinach porannych 16 sierpnia 1977 roku, w dniu swojej śmierci, artysta grał w racquetballa ze swoją dziewczyną Ginger Alden oraz kuzynem Billym Smithem. Następnie, według relacji, zasiadł do pianina, aby zagrać utwór „Blue Eyes Crying in the Rain” lub „Unchained Melody”, co stanowi poruszający obraz jego ostatnich chwil spędzonych w otoczeniu tego, co kochał. Choć przez lata posiadłość odwiedziły miliony turystów, a wiele jej zakamarków stało się częścią legendy, prywatne drugie piętro, w tym sypialnia Elvisa, pozostaje niedostępne dla zwiedzających, chroniąc intymność i pamięć o jego ostatnich dniach. Odwiedzający często szukają pamiątek związanych z Elvisem, od płyt i filmów po ubrania, a nawet biżuterię, co podkreśla jego wpływ na kulturę masową. Jako symbol kultury amerykańskiej, miejsce to nadal przyciąga miłośników muzyki z całego świata, a jego historia wciąż inspiruje i fascynuje, podobnie jak historie innych ikon, których życie i twórczość odcisnęły trwały ślad w historii. Podobnie jak w przypadku innych znaczących budowli, takich jak White House, stanowi ważny punkt odniesienia w historii Stanów Zjednoczonych, a jego znaczenie dla turystyki i kultury jest nie do przecenienia. Warto wspomnieć, że telewizja często odgrywała ważną rolę w życiu Elvisa, a pokój telewizyjny jest tego najlepszym przykładem. Lisa Marie Presley, jako spadkobierczyni, odegrała kluczową rolę w utrzymaniu tego miejsca jako żywego pomnika. Wiele filmów i dokumentów poświęcono życiu Elvisa i jego posiadłości, co dodatkowo wzmacnia jej status jako ikony kultury popularnej. USA, jako kraj, w którym powstała muzyka rock and roll, ma w tym miejscu jedno ze swoich najważniejszych miejsc pamięci. Ogrody Medytacji są nie tylko miejscem spoczynku, ale także przestrzenią refleksji i spokoju, która przyciąga odwiedzających z całego świata.

Wybrane ciekawostki

• Mur z graffiti: Pokryty tysiącami podpisów i wiadomości od fanów.
• Brama muzyczna: Zaprojektowana przez Abe Sauera, przedstawia nuty i sylwetki Elvisa grającego na gitarze.
• Uszkodzony stół bilardowy: Widoczne rozdarcie na suknie, spowodowane przez przyjaciela Elvisa podczas próby triku.
• Ostatnie chwile Elvisa: Poranne gry w racquetballa i gra na pianinie w dniu śmierci (16 sierpnia 1977).

Posiadłość Graceland, jako dom Elvisa Presleya i miejsce pamięci rodziny, stanowi dziś kluczowy punkt turystyczny oraz potężny symbol amerykańskiej kultury. Jej przekształcenie w muzeum nie tylko uchroniło majątek przed bankructwem, ale także umożliwiło dzielenie się bogatym dziedzictwem „Króla Rock and Rolla” z milionami odwiedzających z całego świata, utrwalając jego legendę na lata.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Graceland