Edith Piaf: „Non, je ne regrette rien” – hymn życia Édith Piaf

1

Édith Piaf, urodzona jako Édith Giovanna Gassion 19 grudnia 1915 roku w Paryżu, była jedną z najwybitniejszych i najbardziej rozpoznawalnych francuskich piosenkarek wszech czasów. Jej życie, naznaczone zarówno wielkimi sukcesami, jak i tragicznymi wydarzeniami, stało się inspiracją dla pokoleń. Na grudzień 2023 roku artystka miałaby 108 lat. Jej niezwykła kariera, rozpoczęta na paryskich ulicach, doprowadziła ją do międzynarodowej sławy, a jej ikoniczne utwory, takie jak „La Vie en rose”, na zawsze wpisały się do historii muzyki światowej.

Pochodzenie imienia Édith wiąże się z postacią brytyjskiej pielęgniarki Edith Cavell, rozstrzelanej przez Niemców dwa miesiące przed narodzinami piosenkarki za pomoc francuskim żołnierzom w ucieczce z niewoli podczas I wojny światowej. Nazwisko sceniczne „Piaf”, oznaczające w paryskim slangu „wróbel”, zostało jej nadane w 1935 roku przez Louisa Leplée, który dostrzegł w niej talent pomimo jej drobnej postury i ogromnego głosu. Édith Piaf mierzyła zaledwie 142 centymetry wzrostu, co w połączeniu z jej tremą sceniczną przyczyniło się do nadania jej przydomka „La Môme Piaf” – „Mały Wróbelek”.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na grudzień 2023 roku miałaby 108 lat.
• Żona/Mąż: Była zamężna dwukrotnie: z Jacques’em Pills’em (1952-1957) i Théo Sarapo (1962-1963).
• Dzieci: Miała jedną córkę, Marcelle Dupont (1933-1935).
• Zawód: Piosenkarka.
• Główne osiągnięcie: Status jednej z najwybitniejszych francuskich piosenkarek wszech czasów, autorka i wykonawczyni takich przebojów jak „La Vie en rose” i „Non, je ne regrette rien”.

Podstawowe informacje o Édith Piaf

Prawdziwe nazwisko Édith Piaf brzmiało Édith Giovanna Gassion. Urodziła się 19 grudnia 1915 roku w Paryżu. Jej imię, Édith, zostało nadane na cześć brytyjskiej pielęgniarki Edith Cavell, heroicznej postaci z czasów I wojny światowej. Pseudonim artystyczny „Piaf”, co w paryskim slangu oznacza „wróbel”, został jej nadany w 1935 roku przez Louisa Leplée, jej pierwszego promotora. Leplée zainspirował się jej drobną posturą i niezwykle potężnym głosem. Édith Piaf była wyjątkowo niska, mierzyła zaledwie 142 centymetry wzrostu. Ten drobny wzrost, w połączeniu z początkową tremą sceniczną, przyczynił się do nadania jej charakterystycznego przydomka „La Môme Piaf”, czyli „Mały Wróbelek”.

Rodzina i życie prywatne Édith Piaf

Rodzice Édith Piaf pochodzili ze środowisk artystycznych. Jej ojciec, Louis Alphonse Gassion (1881–1944), był akrobatą ulicznym pochodzącym z Normandii. Matka, Annetta Giovanna Maillard (1895–1945), znana jako Line Marsa, występowała jako piosenkarka cyrkowa. Po tym, jak matka porzuciła ją przy narodzinach, mała Édith trafiła pod opiekę babci ze strony ojca, Léontine Louise Descamps. Babcia prowadziła dom publiczny w Bernay w Normandii, gdzie o opiekę nad małą piosenkarką troszczyło się około dziesięciu pracujących tam kobiet. To w tym specyficznym środowisku rozpoczęła się jej życiowa podróż.

W wieku zaledwie 17 lat, 11 lutego 1933 roku, Édith urodziła córkę, Marcelle „Cécelle” Dupont, której ojcem był Louis Dupont. Niestety, los nie oszczędził jej w młodym wieku. Dziewczynka zmarła na zapalenie opon mózgowych w lipcu 1935 roku, mając zaledwie dwa lata. Ta tragedia odcisnęła głębokie piętno na życiu artystki. W 1947 roku Édith Piaf związała się z mistrzem bokserskim Marcel Cerdanem. Ich głośny romans był jednym z najszerzej komentowanych wydarzeń towarzyskich tamtych czasów. Niestety, ich związek zakończył się tragicznie w październiku 1949 roku. Marcel Cerdan zginął w katastrofie lotniczej na Azorach, lecąc z Paryża do Nowego Jorku, aby spotkać się z ukochaną. Ta strata była dla Piaf ogromnym ciosem.

Pierwszym mężem Édith Piaf był piosenkarz Jacques Pills (właściwie René Ducos), którego poślubiła w 1952 roku. Podczas ceremonii ślubnej świadkową artystki była słynna aktorka Marlena Dietrich. Małżeństwo to przetrwało pięć lat, a para rozwiodła się w 1957 roku. Ostatnim związkiem artystki było małżeństwo z Théo Sarapo (Theophanisa Lamboukasa). Sarapo, młodszy o 20 lat fryzjer i piosenkarz greckiego pochodzenia, poślubił Piaf w 1962 roku, rok przed jej śmiercią. Pozostali razem aż do jej odejścia.

Dzieci Édith Piaf

• Marcelle „Cécelle” Dupont (ur. 11 lutego 1933, zm. lipiec 1935)

Kariera zawodowa i muzyczna Édith Piaf

Kariera Édith Piaf rozpoczęła się w bardzo młodym wieku. Mając zaledwie 14 lat, towarzyszyła swojemu ojcu w jego akrobatycznych występach ulicznych na terenie całej Francji. To właśnie podczas tych występów po raz pierwszy zaczęła śpiewać przed publicznością, rozwijając swój niepowtarzalny talent. Przełom nastąpił w 1935 roku, kiedy została odkryta przez Louisa Leplée, właściciela paryskiego nocnego klubu. Mimo panicznego lęku przed sceną, Leplée namówił ją do występów i nauczył ją podstaw prezencji estradowej. To on nadał jej pseudonim „Piaf” i nakazał jej występować w prostej, czarnej sukience, która z czasem stała się jej znakiem rozpoznawczym i nieodłącznym elementem wizerunku scenicznego.

W trakcie swojej bogatej kariery Édith Piaf współpracowała z wieloma wybitnymi artystami. Kompozytorka Marguerite Monnot napisała dla niej wiele niezapomnianych melodii. Gitarzysta Django Reinhardt również miał okazję współpracować przy jej nagraniach. Co więcej, Piaf aktywnie pomagała w rozwoju karier innych artystów, między innymi Yvesa Montanda oraz Charlesa Aznavoura, których talent dostrzegła i wsparła. Po II wojnie światowej Édith Piaf zyskała światową sławę. Koncertowała na wszystkich kontynentach, zdobywając serca publiczności w Europie, Ameryce Południowej i Stanach Zjednoczonych. W USA ośmiokrotnie wystąpiła w prestiżowym programie telewizyjnym „The Ed Sullivan Show”, a także dwukrotnie dała koncerty w słynnej Carnegie Hall w Nowym Jorku (w latach 1956 i 1957). Jej repertuar obejmuje utwory, które stały się ponadczasowymi klasykami. Do jej najsłynniejszych piosenek należą „La Vie en rose” (1945), która stała się światowym przebojem i symbolem francuskiej piosenki, „Hymne à l’amour” (1949), dedykowane Marcelowi Cerdanowi, „Padam, padam…” (1951), „Milord” (1959) oraz jedno z jej ostatnich wielkich dzieł, „Non, je ne regrette rien” (1960).

Najsłynniejsze utwory Édith Piaf

• „La Vie en rose” (1945)
• „Hymne à l’amour” (1949)
• „Padam, padam…” (1951)
• „Milord” (1959)
• „Non, je ne regrette rien” (1960)

Zdrowie i okoliczności śmierci Édith Piaf

Dzieciństwo Édith Piaf było naznaczone chorobami. Między trzecim a siódmym rokiem życia cierpiała na zapalenie rogówki, które spowodowało całkowitą ślepotę. Według jej własnych relacji, wzrok odzyskała w cudowny sposób po pielgrzymce do grobu św. Teresy z Lisieux. Pielgrzymkę tę sfinansowały prostytutki z domu publicznego jej babci, co stanowi niezwykły epizod z jej wczesnych lat. Niestety, późniejsze lata przyniosły kolejne dramatyczne wydarzenia związane ze zdrowiem.

W 1951 roku Édith Piaf przeżyła poważny wypadek samochodowy, w którym towarzyszył jej Charles Aznavour. W wyniku wypadku złamała ramię i dwa żebra. Leczenie morfiną, które miało przynieść ulgę w bólu, doprowadziło do silnego uzależnienia. To uzależnienie pogłębiło jej problemy z alkoholem, które towarzyszyły jej przez znaczną część życia, znacząco wpływając na jej zdrowie i samopoczucie. Mimo tych trudności, artystka nadal tworzyła i występowała. Jej ostatnie nagranie, utwór „L’Homme de Berlin”, powstało zaledwie kilka miesięcy przed śmiercią, w kwietniu 1963 roku.

Warto wiedzieć: Édith Piaf zmarła 10 października 1963 roku w Grasse, mając zaledwie 47 lat. Bezpośrednią przyczyną śmierci był rak wątroby. Artystka zapadła w śpiączkę, z której już się nie wybudziła. Jej pogrzeb na cmentarzu Père Lachaise w Paryżu przyciągnął ogromne tłumy wielbicieli. Wydarzenie to do dziś pozostaje świadectwem jej statusu jako ikony kultury francuskiej i międzynarodowej legendy muzyki. Jej śmierć była ogromną stratą dla świata sztuki.

Kontrowersje i działalność w czasie wojny

Po wyzwoleniu Francji w 1944 roku, Édith Piaf musiała stawić czoła oskarżeniom o współpracę z niemieckim okupantem. Stanęła przed sądem w ramach procedury „Épuration légale”, mającej na celu rozliczenie osób podejrzanych o kolaborację. Dzięki zeznaniom świadków, którzy potwierdzili jej działalność, Édith Piaf została oczyszczona z zarzutów. Ta trudna sytuacja była jednym z najcięższych momentów w jej karierze i życiu osobistym, wymagającym udowodnienia swojej lojalności wobec Francji.

W rzeczywistości, jak zeznała jej sekretarka, Andrée Bigard, Édith Piaf aktywnie działała w ruchu oporu. Pomagała jeńcom wojennym w Niemczech w ucieczkach oraz wspierała żydowskich muzyków, takich jak Michel Emer. Chroniła ich przed prześladowaniami podczas wojny, ryzykując własnym bezpieczeństwem. Ta działalność dowodzi jej odwagi i zaangażowania w walkę o wolność. Inna mroczna sprawa dotyczy morderstwa jej promotora, Louisa Leplée. W 1936 roku został on zamordowany przez gangsterów, z którymi Piaf miała wcześniej powiązania. Piosenkarka była przesłuchiwana i oskarżana o współudział w zbrodni, jednak ostatecznie została uniewinniona przez sąd. Te wydarzenia pokazują, jak burzliwe i niebezpieczne były niektóre etapy jej życia.

Ciekawostki z życia Édith Piaf

Przez większość swojego życia Édith Piaf towarzyszyła Simone „Mômone” Berteaut. Berteaut, w swoich wspomnieniach, fałszywie podawała się za przyrodnią siostrę artystki. Jednak w rzeczywistości były jedynie bliskimi przyjaciółkami, które poznały się jeszcze w czasach wspólnego śpiewania na ulicach Paryża. Ich bliska więź była ważnym elementem życia piosenkarki.

W 1961 roku Édith Piaf dała serię koncertów w słynnym paryskim teatrze Olympia. Jej celem było uratowanie tego obiektu przed bankructwem. To właśnie podczas jednego z tych koncertów po raz pierwszy zaprezentowała na żywo legendarny utwór „Non, je ne regrette rien”, który stał się jej kolejnym wielkim przebojem i manifestem życiowym.

Édith Piaf, legendarna francuska piosenkarka, której życie było odzwierciedleniem emocjonalnej głębi jej utworów, pozostawiła po sobie niezatarte dziedzictwo muzyczne. Mimo trudnego dzieciństwa, osobistych tragedii i walki z nałogami, jej głos i charyzma zdobyły serca milionów słuchaczy na całym świecie. Jej piosenki, takie jak „La Vie en rose” czy „Non, je ne regrette rien”, do dziś są symbolem francuskiej kultury i inspirują kolejne pokolenia artystów.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/%C3%89dith_Piaf