Strona główna Ludzie Camus: Albert Camus i jego filozofia buntu

Camus: Albert Camus i jego filozofia buntu

by Oska

Albert Camus, wszechstronny francuski myśliciel, pisarz i dziennikarz, urodził się 7 listopada 1913 roku. W grudniu 1940 roku poślubił Francine Faure, z którą doczekał się dwójki dzieci. Jego wybitna twórczość literacka, za którą w 1957 roku został uhonorowany Literacką Nagrodą Nobla, na zawsze wpisała się w kanon literatury światowej. Tragicznie zmarł w wypadku samochodowym w 1960 roku, w wieku zaledwie 46 lat, pozostawiając po sobie dziedzictwo intelektualne i artystyczne.

Najważniejsze fakty:

  • Wiek: Na listopad 2023 roku Albert Camus miałby 110 lat.
  • Żona/Mąż: Francine Faure.
  • Dzieci: Catherine i Jean (bliźnięta).
  • Zawód: Filozof, powieściopisarz, dramaturg, dziennikarz.
  • Główne osiągnięcie: Literacka Nagroda Nobla w 1957 roku.

Podstawowe informacje o Albercie Camusie

Albert Camus, francuski myśliciel, prozaik, dramaturg i dziennikarz, przyszedł na świat 7 listopada 1913 roku w Mondovi, znajdującym się wówczas na terenie Francuskiej Algierii. Jego działalność obejmowała szerokie spektrum: od filozofii, przez literaturę, po aktywność dziennikarską i polityczną. Tragiczne wydarzenia przerwały jego życie 4 stycznia 1960 roku w Villeblevin we Francji; miał wówczas zaledwie 46 lat. Camus był przedstawicielem grupy społecznej znanej jako pieds-noirs – potomków europejskich osadników urodzonych w Algierii, którzy posiadali francuskie obywatelstwo i związane z tym prawa, odmienne od praw rdzennych mieszkańców.

Życie osobiste i rodzinne Alberta Camusa

Matka Alberta Camusa, Catherine Hélène Camus, była Francuzką o hiszpańskich korzeniach, która ze względu na swoją niepiśmienność i niedosłuch pozostawała w cieniu życia rodzinnego. Ojciec, Lucien Camus, zginął podczas I wojny światowej w październiku 1914 roku, gdy Albert był jeszcze niemowlęciem. Dzieciństwo Camusa upłynęło w skrajnej biedzie w robotniczej dzielnicy Belcourt w Algierze. Jego rozwój intelektualny i edukacja były możliwe dzięki znaczącemu wsparciu nauczyciela, Jeana Greena, oraz dzięki otrzymanemu stypendium. Egzamin dojrzałości zdał w 1932 roku.

Pierwsze małżeństwo Camusa z Simone Hié, zawarte w 1934 roku, miało na celu wsparcie jej w walce z uzależnieniem od morfiny. Związek ten rozpadł się jednak po odkryciu zdrady ze strony Simone. 3 grudnia 1940 roku w Lyonie Albert Camus poślubił Francine Faure, pianistkę i matematyczkę. Owocem tego związku byli bliźnięta – córka Catherine i syn Jean, urodzeni w 1945 roku.

Pomimo posiadania rodziny, życie uczuciowe Camusa było burzliwe i obfitowało w liczne romanse pozamałżeńskie, z których najbardziej znanym i publicznym był jego związek z hiszpańską aktorką Maríą Casares.

Kariera literacka i filozoficzna Alberta Camusa

Twórczość literacką Alberta Camusa można scharakteryzować przez pryzmat tzw. „cykli tematycznych”, z których każdy obejmował powieść, esej i sztukę teatralną. Pierwszy cykl, skupiony na temacie absurdu, zawierał takie dzieła jak powieść „Obcy”, esej „Mit Syzyfa” oraz dramat „Kaligula”. Drugi cykl, poruszający kwestię buntu, przyniósł między innymi powieść „Dżuma”, napisaną podczas pobytu autora we francuskich Alpach. Wkład Camusa w filozofię XX wieku polegał na rozwoju i upowszechnieniu koncepcji absurdyzmu, choć sam autor konsekwentnie dystansował się od przypisywanego mu często egzystencjalizmu.

Albert Camus, pochodzący z rodziny osadników, doświadczył na własnej skórze trudności materialnych, które jednak nie przeszkodziły mu w rozwoju intelektualnym. Po ukończeniu studiów pracował jako dziennikarz, między innymi w redakcji antykolonialnego dziennika „Alger Républicain”. W 1940 roku przeniósł się do Paryża. W okresie II wojny światowej aktywnie uczestniczył w ruchu oporu przeciwko okupacji niemieckiej, pełniąc funkcję redaktora naczelnego podziemnej gazety „Combat”, gdzie publikował pod pseudonimem. Po wyzwoleniu Francji stał się postacią powszechnie znaną i cenioną w świecie intelektualnym. Jego dzieła, w tym zbiór esejów „Człowiek zbuntowany” (1951), wywarły znaczący wpływ na myśl intelektualną XX wieku. Wydawcą jego prac był Michel Gallimard.

Pierwszy cykl twórczości Alberta Camusa, skoncentrowany na temacie absurdu, obejmował kluczowe dzieła. „Obcy”, opublikowany w 1942 roku, stał się jednym z jego najbardziej rozpoznawalnych dzieł, ukazując konfrontację jednostki z bezsensem świata. Towarzyszył mu esej „Mit Syzyfa”, który zgłębiał filozoficzne implikacje absurdu, oraz dramat „Kaligula”, analizujący granice władzy i ludzkiej natury. Drugi cykl, poświęcony buntowi, zawierał m.in. powieść „Dżuma” (1947), gdzie Camus eksplorował solidarność i opór wobec zła w obliczu kryzysu.

Kariera literacka Alberta Camusa w cyklach

  • Cykl o absurdzie: „Obcy”, „Mit Syzyfa”, „Kaligula”
  • Cykl o buncie: m.in. powieść „Dżuma”

Nagrody i osiągnięcia Alberta Camusa

W 1957 roku Albert Camus został uhonorowany Literacką Nagrodą Nobla, stając się tym samym drugim najmłodszym laureatem w historii tej prestiżowej nagrody. W chwili jej otrzymania miał 44 lata. Uzasadnieniem przyznania nagrody była jego twórczość, która rzucała światło na problemy ludzkiego sumienia. W swoim noblowskim przemówieniu Camus dedykował wyróżnienie swojemu dawnemu nauczycielowi, Louisowi Germainowi, podkreślając jego nieoceniony wkład w jego rozwój. Otrzymanie Nagrody Nobla w dziedzinie literatury stanowiło kulminację jego dotychczasowej kariery pisarskiej i filozoficznej.

Nagrody i wyróżnienia Alberta Camusa
Rok Nazwa nagrody Uzasadnienie / Uwagi
1957 Literacka Nagroda Nobla Za twórczość rzucającą światło na problemy ludzkiego sumienia. Drugi najmłodszy laureat w historii nagrody (44 lata).

Działalność polityczna i społeczna Alberta Camusa

W 1935 roku Albert Camus zaangażował się politycznie, wstępując do Francuskiej Partii Komunistycznej (PCF) w celu walki z nierównościami społecznymi w Algierii. Jego działalność w partii zakończyła się rok później wydaleniem za niepodporządkowanie się jej linii programowej. Camus był zagorzałym krytykiem totalitaryzmu, w szczególności reżimu Józefa Stalina i Związku Radzieckiego. Ten sprzeciw wobec stalinizmu doprowadził do głośnego i ostatecznego zerwania jego wieloletniej przyjaźni z Jean-Paulem Sartrem. Camus był również zwolennikiem integracji europejskiej, inicjując w 1944 roku powstanie Francuskiego Komitetu na rzecz Federacji Europejskiej (CFFE) i propagując ideę federalizacji kontynentu.

W okresie wojny algierskiej (1954–1962) Albert Camus przyjął stanowisko neutralne, opowiadając się za koncepcją wielokulturowej Algierii. Jego postawa spotkała się z krytyką zarówno ze strony zwolenników niepodległości Algierii, jak i francuskich władz kolonialnych. W 1956 roku, w kontekście debaty na temat wojny algierskiej, Camus przedstawił swoje stanowisko, które wywołało znaczące kontrowersje. Dziennikarz antykolonialnego dziennika „Alger Républicain” opublikował cykl artykułów Camusa, w których pisarz podejmował ważne kwestie społeczne i polityczne dotyczące Algierii.

Sport i zainteresowania Alberta Camusa

W młodości Albert Camus wykazywał zamiłowanie do sportu, w szczególności do pływania i piłki nożnej. W latach 1928–1930 występował jako bramkarz w drużynie juniorów Racing Universitaire d’Alger. Jego zaangażowanie i odwaga na boisku były często podkreślane w raportach meczowych. Camus sam przyznawał, że doświadczenia sportowe nauczyły go zasad moralności i poczucia wspólnoty.

Zdrowie Alberta Camusa

Jego aspiracje związane z karierą sportową zostały przerwane w 1930 roku, kiedy zdiagnozowano u niego gruźlicę. Choroba ta uniemożliwiła mu również podjęcie czynnej służby wojskowej. Gruźlica nawracała w ciągu życia Camusa, wymuszając na nim wyjazdy kuracyjne i ograniczając możliwość pełnego uczestnictwa w studiach. Gruźlica znacząco wpłynęła na życie i plany zawodowe Alberta Camusa, przerywając jego karierę sportową i ograniczając możliwości edukacyjne.

Ciekawostki z życia Alberta Camusa

Aby zapewnić sobie środki do życia podczas studiów, Albert Camus podejmował różnorodne prace, między innymi jako sprzedawca części samochodowych oraz asystent w Instytucie Meteorologicznym. Jego praca licencjacka z filozofii, ukończona w 1936 roku, poświęcona była postaci Plotyna. Do grona jego największych literackich inspiracji zaliczali się Fiodor Dostojewski, Franz Kafka, Friedrich Nietzsche i Arthur Schopenhauer. Po otrzymaniu Nagrody Nobla, Camus napisał wzruszający list do swojego dawnego nauczyciela, Jeana Greena, podkreślając, że bez jego wsparcia żadne z jego osiągnięć nie byłoby możliwe. Albert Camus zginął w wypadku samochodowym 4 stycznia 1960 roku. W jego kieszeni znaleziono nieużyty bilet kolejowy na tę samą trasę. W samochodzie, którym jechał w dniu śmierci, znaleziono rękopis jego niedokończonej, autobiograficznej powieści „Pierwszy człowiek”.

Albert Camus, swoją bogatą twórczością i zaangażowaniem społecznym, pozostaje postacią kluczową dla zrozumienia myśli XX wieku. Jego dzieła, takie jak „Obcy” czy „Dżuma”, nadal inspirują do refleksji nad kondycją ludzką i sensem egzystencji, przypominając o sile ludzkiego ducha w obliczu absurdu.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Za co Camus dostał Nobla?

Albert Camus otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie literatury w 1957 roku. Doceniono go za wybitną twórczość literacką, która z ironiczną przenikliwością ukazuje problemy ludzkiej egzystencji w świecie współczesnym.

Jakie jest najwybitniejsze dzieło Camusa?

Trudno jednoznacznie wskazać jedno, najwybitniejsze dzieło, ponieważ Camus stworzył wiele ważnych utworów. Jednak powszechnie za jedno z jego kluczowych i najbardziej wpływowych dzieł uważa się powieść „Obcy”.

Na czym polega filozofia Camusa?

Filozofia Camusa skupia się na problemie absurdu, czyli konflikcie między ludzkim pragnieniem sensu a obojętnością wszechświata. Camus proponuje bunt przeciwko absurdowi poprzez świadome życie i tworzenie własnych wartości, akceptując jednocześnie jego nieuchronność.

Jaki jest tytuł powieści Alberta Camusa?

Albert Camus napisał wiele powieści, a do jego najbardziej znanych tytułów należą „Obcy”, „Dżuma” oraz „Upadek”.

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Albert_Camus